BASQUE FOOD CLUSTER-en egoitzak ontzi | BASQUE FOOD PACKAGING Innovation Hub-eko proiektuen aktibazio-tailerraren topaketa hartu zuen; Euskadiko elikagaien ontzi eta bilgarri jasangarrien berrikuntza-komunitateak elikadura-kateko enpresak, zentro teknologikoak eta packaging jasangarrietan espezializatutako eragileak bildu zituen. Jardunaldiak komunitate honen garapenean beste urrats bat ekarri zuen, eta dagoeneko 500 kide aktibo baino gehiago ditu.
Saioa Arantza Madariaga, ELIKA Fundazioaren zuzendariak inauguratu zuen, komunitatearen aurrerapenak aurkeztuz. Berak nabarmendu zuenez, 2025ean jarduera ontzien eta bilgarriaren araudiaren erronkei heltzeko bideratu da elikadura-industriako azpisektore bakoitzean. Ariketa hori azpisektore bakoitzaren erronka zehatzak identifikatzeko helburua zuen webinar-sorta batekin hasi zen, eta gaur egun proiektu kolaboratiboetan gauzatzen ari da.
Topaketako une nagusietako bat Ainara Llona, EROSKIko berrikuntzaren arduradunaren hitzaldia izan zen; hark SISTERS eta REDYSIGN proiektu europarrak aurkeztu zituen, biak ere ontzi jasangarrietan berrikuntza handia dutenak.
SISTERS proiektua: Elikagai-xahuketaren murrizketarako berrikuntzak
SISTERS proiektuaren helburua elikadura-katearen balio-kateko etapa nagusietan elikagai-galerak eta xahuketa murriztea da, kate bakoitzari egokitutako soluzioen bidez:
- Ekoizpen primarioa: salmenta zuzenak eta kate laburrak sustatzeko tresnak.
- Logistika: sentsoredun edukiontzi adimendunak, produktu freskoen bizitza erabilgarria luzatzeko.
- Packaging: biodegradagarriak eta etxean konpostagarriak diren ontziak.
- Merkataritza eta kontsumoa: iraungitze-datari lotutako prezio dinamikoen estrategiak.
EROSKIk merkaturatze-fasean zentratutako lan-pakete bat gidatzen du, helburu bikoitzarekin: ontzi berritzaileen onurak frogatzea handizkarien eta txikizkarien artean, eta praktika egokien gidalerroak eta bikaintasun-zigilua bultzatzea.
8 herrialde europarretako 18 bazkidek osatutako kontsortzio batekin, SISTERS proiektuak elikagai-xahuketaren %27,4ko murrizketa eta CO₂ emisioen %20ko jaitsiera lortzea du helburu kasu pilotuetan.
REDYSIGN proiektua: Haragi freskorako bioontzi adimendun eta birziklagarriak
EROSKIk aurkeztu zuen bigarren proiektu handia REDYSIGN izan zen, Circular Bio-based Europe Joint Undertaking (CBE JU) erakundeak finantzatua eta Tecnalia Research & Innovation-ek koordinatua. Proiektuaren helburua da gaur egungo haragi freskoko plastikozko ontziak —material anitzekoak, birziklaezinak eta ingurumen-inpaktu handikoak— ordezkatzea jatorri biologikoko, adimendun eta birziklagarri diren alternatibekin.
Berrikuntza nagusien artean hauek nabarmentzen dira:
- Egur-deribatuetatik (zuntzak, nanozelulosa, lignina eta azukreak) egindako erretiluak, filmak eta xurgatzaileak.
- Oxigenoaren, gantzaren eta ur-lurrunaren aurkako bio-oinarriko estaldura-hesiak.
- Produktuen freskotasuna eta hotz-katea bermatzeko sentsore adimendunak.
- Gaur egungo plastikozkoen ordez, %100 birziklagarriak diren xurgatzaileak.
Horrez gain, proiektuak birziklapenerako bi aurrerapen gako jasotzen ditu: hondakinen tratamendu-instalazioetan sailkapena errazteko identifikazio-markatzaileen erabilera, eta oxidazio aurreratuko tratamenduak, zuntzen berreskurapenean energia-eraginkortasuna hobetzeko.
7 herrialde europarretako 13 bazkiderekin, REDYSIGN elikadurako plastikoen erabilera nabarmen murrizteko benetako alternatiba gisa aurkezten da.
Proiektuen lankidetza eta aukera berriak
Aurkezpenen ostean, parte hartu zuten enpresek ontzi eta bilgarri arloko erronka propioak identifikatzeko eta zentro teknologikoekin eta beste eragile espezializatuekin elkarlanean proiektu kolaboratiboak sortzeko dinamika batean lan egin zuten.
Jardunaldia finantzaketa-aukerak berrikusteko saio batekin amaitu zen, mota honetako ekimenak bultzatzeko gakoak baitira. Izan ere, horiek funtsezkoak dira Euskadiko elikadura-industriak ontzi-eredu jasangarriagoetara aurrera egin dezan, Europako araudiaren eskakizunekin eta gizartearen ingurumenarekiko eskaera gero eta handiagoarekin bat eginez.
